Wat is een spaarkring?

De meeste mensen willen geld achter de hand hebben. Maar veel mensen hebben moeite met sparen. Geld op de bank of in een portemonnee wordt makkelijk uitgegeven. Geld dat via een spaarkring opzij wordt gezet, is echter niet direct beschikbaar.

De leden van een spaarkring inspireren elkaar om geld opzij te zetten voor iets wat ze graag willen: een fiets, een meubelstuk, vakantie, zomerkamp …

Sparen in een spaarkring kan met heel kleine bedragen. Het gaat niet om hoeveel je spaart, maar om de mindset óm te sparen. Uit het fonds dat gevormd wordt door het spaargeld kunnen leden ook kleine leningen ontvangen om een tijdelijk tekort op te lossen of een investering te doen.

Een spaarkring is een zelfhulpgroep. Onderlinge steun, tips en ervaringen van anderen helpen om financiële problemen te voorkomen of ze aan te pakken voordat ze te groot worden.

Hoe werkt een spaarkring?

  • De spaarkring bestaat uit acht tot twintig deelnemers
  • De deelnemers komen een keer per week of per maand bij elkaar
  • Deelnemers sparen iedere bijeenkomst een bedrag dat ze zelf kiezen
  • Deelnemers kunnen een lening aanvragen met een looptijd van drie maanden; de groepsleden beslissen over toekenning van deze leningen
  • De groep kan rente heffen over de leningen
  • Looptijd van een spaarcyclus van de spaarkring is acht maanden tot een jaar
  • Aan het eind van de cyclus krijgt elke deelnemer het eigen gespaarde geld terug, vermeerderd met een deel van de rente-inkomsten

 Wat levert het op?  

  • Bereiken van het spaardoel
  • Meer grip op je financiële situatie
  • Meer zelfvertrouwen en een positief gevoel
  • Vaardigheden voor zelfmanagement en teamwerk
  • Een ondersteunend sociaal netwerk
  • Een financieel vangnet

 Voor wie?

  • Voor mensen met een krappe beurs die willen sparen en meer grip willen krijgen op hun financiële situatie
  • Voor ondernemende mensen die baat hebben bij kleine leningen om hun dromen waar te maken

Wat zijn de kernwaarden van een spaarkring?

Elkaar inspireren:

  • Groepsleden motiveren elkaar om te sparen en wisselen tips en ervaringen uit, bijvoorbeeld over sparen en huishoud- of ondernemingsfinanciën.

Transparantie:

  • Alle transacties vinden in de groep plaats tijdens de vergadering. De boekhouding is simpel en voor alle leden toegankelijk.

Vertrouwen:

  • Vertrouwen is essentieel en wordt ook opgebouwd door het samen sparen. Het helpt als bij de start van de groep de leden in ieder geval één ander lid kennen en vertrouwen.

Heldere afspraken:

  • De groep stelt heldere regels op, bijvoorbeeld over aanwezigheid, sparen en lenen.

Zelfbeheer:

  • De groepsleden hebben het heft in handen. De groep kiest een voorzitter, penningmeester en boekhouder. Deze rollen kunnen ook rouleren.
  • Gedurende de eerste spaarcyclus wordt de spaarkring begeleid. Daarna kan de groep zelfstandig functioneren.

Al eeuwenlang sparen mensen samen, overal op de wereld!

  • Sparen in een oude sok, onder de matras of in een jampotje, we kennen het allemaal. Dat mensen ook samen sparen, is minder algemeen bekend. Toch doen mensen het, overal op de wereld.

Informele spaarsystemen: kasmoni, gün, nouba….

  • Het meest wijdverbreide informele systeem wordt ROSCA (Rotating Savings and Credit Association) genoemd. In een ROSCA sparen groepsleden een vast bedrag (wekelijks, maandelijks). Bij iedere bijeenkomst krijgt één persoon de pot tot iedereen aan de beurt is geweest. In Nederland is dit systeem onder verschillende namen populair bij migrantengemeenschappen (bijv. kasmoni bij Surinaamse Nederlanders, gün onder Turkse Nederlanders, nouba onder Marokkaanse Nederlanders ).

Spaarkringen bieden meer flexibiliteit

  • Ontwikkelingsorganisaties die actief zijn in het mondiale zuiden ontwikkelden spaarkringmethoden met meer flexibiliteit, waarbij de leden niet hetzelfde bedrag hoeven te sparen en de spaargelden accumuleren in een gezamenlijk fonds. Als je een keer niet kunt sparen is het geen probleem. De Cash2Growspaarkring gebruikt zo’n flexibele methode.

Waarom werkt het?

Gedragswetenschappelijk onderzoek naar de reden van het succes van spaarkringen identificeerde de volgende mechanismes:

  • Beperkte toegang tot het geld. Geld uitgeven is makkelijker als het beschikbaar is. In de spaarkring is de toegang tot het spaargeld beperkt: als een deelnemer een lening wil of geld wil opnemen, moet hij of zij wachten tot de volgende bijeenkomst.
  • Een spaarkring is een belofte aan de directe omgeving. Door aansluiting bij een spaarkring bekent een deelnemer kleur: hij of zij wil sparen. Het voornemen stimuleert: de deelnemer wil niet te boek staan als iemand die zich niet aan zijn woord houdt.
  • Sociale normering. Groepsleden spiegelen zich aan elkaar: ‘Als andere groepsleden het voor elkaar krijgen regelmatig te sparen, dan moet ik het ook kunnen.’
  • Aandachttrekker. Door deel te nemen aan de spaarkring blijft sparen beter onder de aandacht. Zonder de spaarkring is het risico groter dat iemand vergeet regelmatig geld op de spaarrekening te zetten.
  • Mentaal boekhouden. Mensen organiseren hun financiële leven vaak door er verschillende mentale potjes op na te houden (bijvoorbeeld voor kleding, eten etc.), wat het makkelijker maakt hun financiële huishouding te organiseren. De spaarkring is zo’n potje. Zeker als er een concreet spaardoel aan het spaarpotje wordt verbonden, werkt dat motiverend.
Wat is een spaarkring?